Δευτέρα 27 Απριλίου 2020

Συνάντηση 27/04 - "Άγιος Γεώργιος - Ederlezi - Ευθύς Πλάγιος Λόγος"



Διαδικτυακή Συνάντηση 27/04

1) Διαβάζουμε για τη ζωή του Αγίου Γεωργίου: https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%86%CE%B3%CE%B9%CE%BF%CF%82_%CE%93%CE%B5%CF%8E%CF%81%CE%B3%CE%B9%CE%BF%CF%82
(πηγή: wikipedia)

2) Διαβάζουμε τους στίχους και ακούμε το παραδοσιακό τραγούδι της Κύπρου “Τ Αη Γιωρκού”:


Δευτέρα ήτουν της Καθαράς που κάμνουν την νομάδαν
Μες το καράβιν έμπηκεν την πρώτην εβτομάδαν
Τζαι τρεις ημέρες έκαμεν να ρέξει το Βερούτιν
Ψουμίν, νερόν εν εβρέθηκεν μέσα στην χώραν τούτην
Ψουμίν νερόν είχεν πολλύν κάτω μακρά στο πλάτος
Τζειμέσα εκατώκησεν ένας μεάλος δράκος
Τζαι δεν τα αφήνει το νερόν στην χώραν τους να πάει
Ταΐνιν του εκάμνασιν πονάν παιδίν να φάει
Να ξαπολύσει το νερό, στην χώραν για να πάει
Άλλοι είχαν έξι και οκτώ τζι επέμπαν του τον έναν
τζι ήρτεν γυριν τ’ αφέντη μας, τ’ αφέντη βασιλέα
Είχεν μιαν κόρην μονασιήν τζι είχεν να την παντρέψει
Θέλοντας τζαι μη θέλοντας του δράκου να την πέψει.
Παντές τζι η κόρη εν άγιος, Χριστός τζι απάκουσεν την
Τον Άη Γιώρκην να σου τον που πάνω κατεβαίνει
τζαι με την σέλλαν την γρουσήν τζαι το γρουσόν αππάριν
Στέκεται συλλοΐζεται πως να την σιαιρετήσει
Για να την πω μουσκοκαρκιάν, μουσκοκαρκιά έσιει κλώνους
Για να την πω τρανταφυλλιάν, τρανταφυλλιά έχει αγκάθια
Άτε ας τη σιαιρετήσουμε σαν σιαιρετούμεν πάντα
Ώρα καλή σου λυερή, ώρα καλή τζαι γεια σου
Μουσκούς τζαι ροδοστέμματα στα καμαρόβρυα σου
τζι είντα γυρεύκεις Λυερή στου δράκου το πηγάδιν
Του δράκοντα του πονηρού, να βκεί τζαι να σε φάει
Αφέντη μου τα πάθη μας να σου τα πω δε φτάνω
Άνθρωποι που την πείναν τους τρώσιν ένας τον άλλον
Έτσι έθελεν η τύχη μου, έτσι ήτουν το γραφτό μου
Μες στην τζοιλιάν του δράκοντα να κάμω το θαφκειόν μου
Να σου ποτζεί τον δράκοντα που κάτω τζι ανεβαίνει
τζι όταν τους είδε τζι ήταν τρεις κρυφές χαρές παθαίνει
Μπουκκωμαν τρώω τον άδρωπον, το γιώμαν την κοπέλλαν
τζαι ως τα λιωβουττήματα άππαρον με την σέλλαν
Μιαν χατζιαρκάν του χάρισεν τζι η πόλις ούλλη εσείστην
τζαι το σκαμνίν του βασιλιά έππεσεν τζι ετσακκίστην
Βκάλλει που το δισσάτζιν του μεάλον αλυσίδιν
τζι έπκιασεν τζι εχαλίνωσεν τζειν’ το μεάλον φίδιν
Τράβα το κόρη λυερή στην χώραν να το πάρεις
Για να το δουν αβάφτιστοι να παν να βαφτιστούσιν
Για να το δουν απίστευτοι να παν να πιστευτούσιν
Άνταν τους βλέπει ο βασιλιάς κρυφές χαρές παθθαίνει
Ποιος ειν’ αυτός που μου ‘καμεν τούτην την καλοσύνην
Να δώκω το βασίλειον μου τζι ούλλον τον θησαυρόν μου
Να δώκω τζαι την κόρην μου τζαι να γενεί γαμπρός μου
Τζι επολοήθην Άγιος τζαι λέει τζαι λαλεί του
Έν θέλω το βασίλειον σου μήτε τον θησαυρόν σου
Μιαν εκκλησιάν να χτίσετε, μνήμην τ’ Άη Γιωργίου
Που έρκεται η μέρα του κοστρείς του Απριλλίου
Που έρκεται η μέρα του κοστρείς του Απριλλίου.

Απαντούμε στις ερωτήσεις:

α) Τι ζητούσε ο δράκος από τους ανθρώπους εκείνης της χώρας;
β) Ποιον έπρεπε να στείλει ο βασιλιάς;
γ) Ποιος κατέβηκε με το άλογο;
δ) Τι ήθελε να προσφέρει ο βασιλιάς στον “ξένο”;
ε) Τι ζήτησε ο “ξένος”;

4) Επεξεργαζόμαστε τις παρακάτω λέξεις και κάνουμε οικογένειες λέξεων:
επέμπαν : έστελναν (πομπός)
λυερή : λυγερή (ευλύγιστος, λυγίζω)
εσείστην : σείστηκε, κουνήθηκε (σεισμός)
χαλίνωσε : έδεσε (χαλινάρι)
λαλεί : λέει (λαλιά)

ΕΥΘΥΣ- ΠΛΑΓΙΟΣ ΛΟΓΟΣ
5) Διαβάζουμε και θυμόμαστε:















6) Εξασκούμαστε:
- Παίρνουμε τα λόγια του Αη Γιώργη και της Βασιλοπούλας και τα μετατρέπουμε σε πλάγιο λόγο.
- Φαντάζομαι τα λόγια του δράκοντα και των ανθρώπων στη πρώτη σκηνή. (ευθύς λόγος)


Άλλες Γιορτές!
7) Διαβάζουμε:
Το Εντερλέζι είναι ένα δημοφιλές παραδοσιακό λαϊκό τραγούδι της μειονότητας των Ρομά στα Βαλκάνια.
Το τραγούδι πήρε το όνομά του από το Εντερλέζι, μια γιορτή για την άνοιξη, ξεχωριστής σημασίας για τους τσιγγάνους Ρομά στα Βαλκάνια (και σε άλλα μέρη του κόσμου). Αυτή η γιορτή γιορτάζει την επιστροφή της άνοιξης. Ederlezi είναι το όνομα τσιγγάνων για τη σερβική και βουλγαρική γιορτή του Αγίου Γεωργίου που γιορτάζεται στις 6 Μαΐου (αφού στις περισσότερες σλαβικές χώρες εξακολουθούν να χρησιμοποιούν το παλαιό ημερολόγιο ή, με το νέο ημερολόγιο, στις 23 Απριλίου). Οι διάφορες βαλκανικές λέξεις (Herdeljez, Erdelezi) είναι παραλλαγές της τουρκικής Hıdırellez, γιορτή που σηματοδοτεί την αρχή της άνοιξης, η οποία εμφανίζεται περίπου 40 ημέρες μετά την εαρινή ισημερία.
(πηγή: wikipedia)
το ακούμε: https://safeYouTube.net/w/cbe9

Στη γλώσσα των Ρομά
Μετάφραση
Sa me amala oro khelena
Oro khelena, dive kerena
Sa o Roma daje
Sa o Roma babo babo
Sa o Roma o daje
Sa o Roma babo babo
Ederlezi, Ederlezi
Sa o Roma daje
Sa o Roma babo, e bakren chinen
A me, chorro, dural beshava
Romano dive, amaro dive
Amaro dive, Ederlezi
E devado babo, amenge bakro
Sa o Roma babo, e bakren chinen
Sa o Roma babo babo
Sa o Roma o daje
Sa o Roma babo babo
Ederlezi, Ederlezi
Sa o Roma daje
Όλοι οι φίλοι μου χορεύουν το "όρο"=χορός
Χορεύουν το oro, γιορτάζουν τη μέρα
Όλοι οι Ρομά, μαμά
Όλοι οι Ρομά, μπαμπά, μπαμπά
Όλοι οι Ρομά, ω μαμά
Όλοι οι Ρομά, μπαμπά, μπαμπά
Εντερλέζι, Εντερλέζι
Όλοι οι Ρομά, μαμά
Όλοι οι Ρομά, μπαμπά, αρνιά σφαγή
Αλλά εγώ ο φτωχός κάθομαι χώρια
Μια ημέρα των Ρομά, η ημέρα μας
Η μέρα μας, Εντερλέζι
Δίνουν, μπαμπά, ένα αρνί για εμάς
Όλοι οι Ρομά, μπαμπά, αρνιά για σφαγή
Όλοι οι Ρομά, μπαμπά, μπαμπά
Όλοι οι Ρομά, ω μαμά
Όλοι οι Ρομά, μπαμπά, μπαμπά
Εντερλέζι, Εντερλέζι
Όλοι οι Ρομά, μαμά


Εργασίες!

1) Ακούω το Ederlezi με τους Ελληνικούς στίχους: https://safeYouTube.net/w/gZd9
Βρίσκω τρεις στίχους που δίνουν εικόνα Άνοιξης!

2) Μετατρέπω το ευθύ σε πλάγιο λόγο και αντίστροφα:

ΕΥΘΥΣ ΛΟΓΟΣ                                        ΠΛΑΓΙΟΣ ΛΟΓΟΣ

α) -Πήγαινε να παίξεις έξω!, είπε η μαμά
και ο Γιώργος απάντησε:
-Δεν έχω όρεξη σήμερα!
                                                β) Ο γύμναστής ζήτησε από τα παιδιά
                                                       να φέρουν τις μπάλες, και ο Γιώργος
                                                   είπε ότι θα πάει αυτός μαζί με τον Τάσο


3) Φτιάχνουμε την ιστορία “Τ' Αη Γιωρκού” !
Διαλέγω μία από τις παρακάτω σκηνές της ιστορίας, τη ζωγραφίζω και εικονογραφούμε όλοι μαζί την ιστορία:

α) Ο δράκος που εμποδίζει το νερό και το φαΐ από τους ανθρώπους
β) Ο βασιλιάς που στέλνει την κόρη του
γ) Ο Αη Γιώργης μιλά με τη βασιλοπούλα
δ) Ο Αη Γιώργης κατατροπώνει τον δράκο
ε) Ο Αη Γιώργης συναντά το βασιλιά
στ) Ο Αη Γιώργης ζητά μία εκκλησία


Δεν υπάρχουν σχόλια: